Have a question?
Message sent Close

Τα τελευταία χρόνια η ολοένα αυξανόμενη χρήση των AI chatbot έχει φέρει σημαντικές αλλαγές σε αρκετούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης και της ψυχικής υγείας.

”Νιώθω τρομερό άγχος, τί να κάνω; Πώς ξεπερνιέται η κατάθλιψη; Να χωρίσω, τί πρέπει να κάνω; Πάσχω από Διπολική Διαταραχή;”

Αυτές είναι από τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις, που υποβάλλουν τα άτομα στο ChatGPT, ένα από τα πιο διαδεδομένα και δημοφιλή AI chatbot.

Τα άτομα απευθύνονται στο AI chatbot, για διάφορους λόγους

  • Διαχείριση συναισθημάτων
  • Επίλυση προβλημάτων
  • Λήψη διάγνωσης
  • Διαχείριση διαπροσωπικών ζητημάτων
  • Αναζήτηση πληροφοριών
  • Μοίρασμα της εμπειρίας τους

Γιατί τα άτομα το επιλέγουν;

Προσβασιμότητα: τα άτομα μπορούν να λάβουν την υποστήριξη ανά πάσα στιγμή, από οπουδήποτε. Οι απαντήσεις απέχουν μόνο ένα “κλικ”.

Κόστος: τα άτομα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες χωρίς κάποιο κόστος ή με ελάχιστο κόστος.

Ανωνυμία: τα άτομα δεν χρειάζεται να δώσουν τα προσωπικά τους στοιχεία. Έτσι, νιώθουν μεγαλύτερη άνεση να συζητήσουν για θέματα, που τους προκαλούν δυσφορία.

Πράγματι, αν κάποιος μπει στη διαδικασία να συνομιλήσει με ένα AI chatbot θα παρατηρήσει, ότι αυτό θα ανταποκριθεί άμεσα, θα δείξει να κατανοεί όσα γράφονται και θα προσφέρει
απαντήσεις , που ανταποκρίνονται με όσα υποστηρίζονται από τη διεθνή βιβλιογραφία.

Αρκετοί άνθρωποι εξισώνουν την επικοινωνία με το chatGPT, με τη ψυχοθεραπεία, επιλέγοντας
την πρώτη, τις περισσότερες φορές. Είναι τα πράγματα, όμως έτσι;

Bασικές διαφορές ανάμεσα σε ένα AI chatbot και σε έναν ψυχολόγο/ψυχίατρο - ψυχοθεραπευτή

Διάγνωση/αξιολόγηση:
Το chatbot θα στηριχτεί στα δεδομένα τα οποία έχει στη βάση του και σε όσα αποκλειστικά του γράφεις. Ένας ειδικός ψυχικής υγείας ακολουθεί μια αξιόπιστη και έγκυρη διαδικασία αξιολόγησης, μέσα από ερωτήσεις και τη διαδικασία λήψης ιστορικού. Είναι
εκπαιδευμένος να μπορεί να διακρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις και για ποια διαταραχή, αποκλείοντας παράλληλα μια σειρά από διαταραχές, που παρουσιάζουν κοινά συμπτώματα.
Επιπλέον, μέσα από την ερμηνεία μπορούν να απαντήσουν σε βασικά ερωτήματα, που αφορούν: στο γιατί υπάρχουν αυτές οι δυσκολίες, πώς η ιστορία ζωής επηρεάζει το σήμερα.

Εστίαση στις λύσεις/συμβουλές:
στη διάρκεια της ψυχοθεραπείας το ίδιο το άτομο καλείται να έρθει σε επαφή με τις ανάγκες του και με βάση αυτές να θέσει στόχους, που θα επιλέξει το ίδιο.
Μέσα από τη συνεργασία του με τον ειδικό ψυχικής υγείας, συνδέεται με τις δυνατότητές του, εξελίσσεται και μπορεί να αναπτυχθεί με έναν τρόπο, που έχει για τον ίδιο νόημα.
Οι απαντήσεις δεν έρχονται από τον ειδικό. Εκείνος είναι εκεί να συντροφεύει το άτομο σε αυτή
τη διαδικασία. Ο ειδικός θα επιλέξει εξατομικευμένα το τί τεχνικές θα εφαρμόσει με στόχο την ανακούφιση και ενίσχυση της λειτουργικότητας του ατόμου.

Ρόλος του ατόμου:
Στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας δίνεται σημασία και ενισχύεται η ευθύνη του ατόμου, η επάρκειά του να μπορεί να προσαρμόζεται στις τρέχουσες συνθήκες της ζωής του. Ο στόχος είναι να πάρει τα απαραίτητα εργαλεία και να τα εφαρμόσει έξω από το
θεραπευτικό πλαίσιο. Κάτι το οποίο δεν υφίσταται εξ ορισμού στην αλληλοεπίδραση ατόμου –
AI chatbot.

Θεραπευτική σχέση:
Η θεραπεία βασίζεται στη θεραπευτική σχέση, μια μοναδική, εμπιστευτική συμμαχία μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου. Αυτή η σχέση είναι ο καταλύτης για την αλλαγή. Το ChatGPT μπορεί να προσομοιώσει τον τόνο της φροντίδας, αλλά δεν μπορεί να προσφέρει γνήσια παρουσία, ενσυναίσθηση ή άνευ όρων αποδοχή. Είναι απλώς ένας αλγόριθμος.

Επικοινωνία:
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μόνο λέξεις. Ο θεραπευτής εστιάζει όχι μόνο στο τί λένε τα άτομα αλλά και πώς το λένε. Παρατηρεί τη γλώσσα του σώματος, τον τόνο της φωνής, τις παύσεις και τις εκφράσεις του προσώπου. Αυτά τα στοιχεία είναι κρίσιμα για την κατανόηση του πραγματικού συναισθηματικού σας κόσμου. Συνδέεται με το συναίσθημά των ατόμων.

Το ChatGPT, από τη φύση του, δεν έχει πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα και χάνει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Φαίνεται, λοιπόν, πως αν και σε μια πρώτη ανάγνωση τόσο το chatbot όσο και ο ειδικός ψυχικής υγείας, μπορούν να καλύψουν την ανάγκη για ανακούφιση των ατόμων, υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές.

Το βασικό όλων είναι η ύπαρξη ή όχι ενός άλλου ατόμου, προσώπου.

Η ψυχοθεραπεία είναι μια εμπειρία μάθησης, ένα βίωμα. Περιλαμβάνει την συνύπαρξη με ένα άλλο άτομο, την εδραίωση και προσπάθεια διατήρησης μια σχέσης, τη δέσμευση και τη συντροφιά.

Κλείσε τα μάτια σου και φαντάσου:

να μιλάς για ό,τι σε προβληματίζει και να βλέπεις ένα πρόσωπο, που προσπαθεί να συνδεθεί μαζί σου και σε κατανοεί ή μια τελεία που αναβοσβήνει αραδιάζοντας κάποιες λέξεις μπροστά σου…

Μαρία Μούτα | Μαρία Δημητριάδου & Συνεργάτες | Κέντρο Ψυχολογίας - Ψυχοθεραπείας
Από την Μαρία Μούτα
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Νευροψυχολογική Αξιολόγηση και Αποκατάσταση | Πότε Χρειάζονται;

Νευροψυχολογική Αξιολόγηση και Αποκατάσταση | Πότε Χρειάζονται;

Η νευροψυχολογική αξιολόγηση βοηθά στην κατανόηση της λειτουργίας της μνήμης, της προσοχής και άλλων γνωστικών δεξιοτήτων. Μέσα από εξειδικευμένες δοκιμασίες...
Διαβάστε το Άρθρο →